Skutki upadłości konsumenckiej a majątek dłużnika. Powstanie masy upadłości

Skutkiem ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest to, że majątek upadłego staje się masą upadłości, która docelowo służy likwidacji i zaspokojeniu wierzycieli. Upadły traci możliwość samodzielnego rozporządzania mieniem, a prawo to przysługuje syndykowi. Tym samym, ewentualna darowizna nieruchomości będzie bezskuteczna.

Upadły jest zobowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, a także dokumenty, które owego majątku dotyczą. W toku postępowania obowiązany jest on udzielać sędziemu-komisarzowi i syndykowi wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących swojego majątku.

Należy również mieć na uwadze fakt, iż majątek wspólny małżonków również wchodzi do masy upadłości, gdy jeden z nich ogłosi upadłość.

Co wchodzi do masy upadłości ?

W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty w toku postępowania upadłościowego.

Należy zatem przyjąć, że posiadane w dniu ogłoszenia upadłości mieszkanie, pojazdy mechaniczne, czy środki zgromadzone na rachunkach bankowych zostaną zajęte przez syndyka.

W skład masy upadłości wchodzi wszystko co ma charakter majątkowy i może posłużyć zaspokojeniu wierzycieli niezależnie od podstawy nabycia. Dlatego też, jeżeli upadły w toku postępowania upadłościowego np. odziedziczy, czy otrzyma w formie darowizny nieruchomość, to musi się liczyć z włączeniem tego mienia do masy upadłości.

Reasumując, masę upadłości stanowią nieruchomości, ruchomości, wierzytelności i prawa majątkowe (np. udziały w spółce), a także prawa niezbywalne, o ile wiążą się one z jakąkolwiek korzyścią majątkową (np. użytkowanie).

Jeżeli powstają wątpliwości co do tego, które z przedmiotów należących do upadłego wchodzą w skład masy upadłości, to rozstrzyga je sędzia-komisarz na wniosek upadłego lub syndyka.

Potrzebujesz pomocy?

Skontaktuj się z nami 58 380 26 56 lub kliknij w "kontakt"!

Jaki majątek nie wchodzi do masy upadłości ?

Czego nie może zająć syndyk

Do masy upadłości nie wchodzi i nie podlega zajęciu przez syndyka:

  • majątek osobisty współmałżonka. Majątek wspólny małżonków wchodzi do masy upadłości;
  • wynagrodzenie za pracę upadłego w części niepodlegającej zajęciu. Przyjmuje się, że jest to kwota stanowiąca połowę wynagrodzenia upadłego, nie mniej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.
  • kwota uzyskana z tytułu realizacji zastawu rejestrowego lub hipoteki, jeżeli upadły pełnił funkcję administratora zastawu lub hipoteki, w części przypadającej zgodnie z umową powołującą administratora pozostałym wierzycielom.
  • mienie, które jest wyłączone od egzekucji według kodeksu postępowania cywilnego, tj.:
    • przedmioty urządzenia domowego, pościel, bielizna i ubranie codzienne, niezbędne dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny, a także ubranie niezbędne do pełnienia służby lub wykonywania zawodu;
    • zapasy żywności i opału niezbędne dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny na okres jednego miesiąca;
    • jedna krowa lub dwie kozy albo trzy owce potrzebne do wyżywienia dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny wraz z zapasem paszy i ściółki do najbliższych zbiorów;
    • narzędzia i inne przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika oraz surowce niezbędne dla niego do produkcji na okres jednego tygodnia, z wyłączeniem jednak pojazdów mechanicznych;
    • u dłużnika pobierającego periodyczną stałą płacę – pieniądze w kwocie, która odpowiada nie podlegającej egzekucji części płacy za czas do najbliższego terminu wypłaty, a u dłużnika nie otrzymującego stałej płacy – pieniądze niezbędne dla niego i jego rodziny na utrzymanie przez dwa tygodnie;
    • przedmioty niezbędne do nauki, papiery osobiste, odznaczenia i przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych oraz przedmioty codziennego użytku, które mogą być sprzedane tylko znacznie poniżej ich wartości, a dla dłużnika mają znaczną wartość użytkową;
    • produkty lecznicze niezbędne do funkcjonowania podmiotu leczniczego przez okres trzech miesięcy oraz niezbędne do jego funkcjonowania wyroby medyczne;
    • przedmioty niezbędne ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członków jego rodziny.
  • ponadto, do masy upadłości nie zalicza się:
    • sum i świadczeń w naturze wyasygnowanych na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych;
    • sum przyznanych przez Skarb Państwa na specjalne cele (w szczególności stypendia, wsparcia), chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z urzeczywistnieniem tych celów albo z tytułu obowiązku alimentacyjnego;
    • świadczeń z ubezpieczeń osobowych oraz odszkodowań z ubezpieczeń majątkowych, w granicach określonych w drodze rozporządzenia przez Ministrów Finansów  i Sprawiedliwości.

Jeśli małżonek upadłego prowadzi działalność gospodarczą, to skutki upadłości konsumenckiej współmałżonka nie będą włączały do masy przedmiotów służących przedsiębiorcy do prowadzenia firmy. Wyjątkiem są składniki majątkowe nabyte do wspólnoty majątkowej w ciągu 2 lat przed dniem złożenia wniosku.

Dodatkowo, do masy upadłości nie wchodzą również aktywa, które do niego nie należą.

Jesteś dłużnikiem i szukasz pomocy?

Sprawdź jak pomagamy lub zadzwoń: 58 380 26 56!

Czy upadłość konsumencka wiąże się z utratą wszystkiego co niezbędne do życia?

Ustawodawca nie pozostał obojętny wobec sytuacji, w których upadły mógłby zostać pozbawiony ruchomości z negatywnym skutkiem dla jego codziennego funkcjonowania. Przykładem będzie auto, którym upadły dojeżdża kilkadziesiąt kilometrów do lekarza. Z uwagi na niepełnosprawność upadłego nie jest możliwe korzystanie z komunikacji miejskiej. Z kolei likwidacja auta przez syndyka wpływałaby na niemożność kontynuowania leczenia.

Co w takiej sytuacji może zrobić upadły? Wyjściem będzie złożenie wniosku o wyłączenie mienia z masy upadłości. Składając tego typu wniosek należy wskazać wszystkie okoliczności uzasadniające wyłączenie konkretnego składnika majątkowego. Dodatkowo, należy je podeprzeć konkretnymi dowodami. W wyżej przywołanym przypadku wniosek został podparty dokumentacją medyczną. Co do zasady, sąd ma 1 miesiąc na rozpoznanie wniosku.

Masa upadłości w upadłości konsumenckiej.

Podsumowanie

Biorąc pod uwagę charakter postępowania upadłościowego osoby fizycznej, upadły nie jest pozostawiony na pastwę losu i syndyka.

Mimo utraty posiadanego majątku, może liczyć na pewną ochronę w toku całej procedury. Należy tu wymienić m.in.

  • możliwość przyznania środków na inny lokal mieszkalny w przypadku spieniężenia nieruchomości;
  • wynagrodzenie wolne od zajęcia na tych samych zasadach co w postępowaniu egzekucyjnym;
  • brak możliwości prowadzenia windykacji, czy postępowania komorniczego przez wierzycieli.

Co więcej, jeżeli dłużnik nie zdecyduje się na ogłoszenie upadłości konsumenckiej, to posiadany majątek również może utracić na skutek działań komornika. W takiej sytuacji nie może jednak liczyć na oddłużenie, które w toku postępowania egzekucyjnego nie następuje.

Filip Kozik

Autor artykułu:

Filip Kozik – syndyk i doradca restrukturyzacyjny, specjalizujący się w sprawach na gruncie prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego.

Szukasz rozwiązania? Skontaktuj się z nami!