Co należy wiedzieć o upadłości. Fakty i mity

Poniżej prezentujemy Państwu 10 najczęstszych mitów i faktów na temat upadłości konsumenckiej, które pojawiają się w internecie lub słyszymy je w trakcie rozmów z osobami zainteresowanymi ogłoszeniem upadłości osoby fizycznej.

1

Brak majątku, czyli brak upadłości

Brak majątku po stronie dłużnika, który chce się ubiegać o ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie jest żadną przeszkodą. Powodem oddalenia wniosku o upadłość na pewno będzie wina umyślna lub rażące niedbalstwo w doprowadzeniu, bądź pogłębianiu stanu niewypłacalności, lecz nie tzw. ubóstwo masy upadłościowej. Kosztami postępowania upadłościowego jest tymczasowo obciążany Skarb Państwa i jeśli upadły nie ma majątku, a także realnych szans na wywiązanie się z ewentualnego planu spłaty wierzycieli, to zostają one umorzone.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczych, które chcą ubiegać się o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy. Niewypłacalny przedsiębiorca powinien posiadać majątek, który pozwoli na pokrycie kosztów postępowania oraz spłatę, w jakimś stopniu, wierzycieli. W innym wypadku wniosek zostanie przez sąd oddalony. Oddalenie wniosku o upadłość przedsiębiorcy nie oznacza zamkniętej drogi do oddłużenia w ramach upadłości osoby fizycznej.

Brak majątku po stronie upadłego konsumenta może być nawet swoistą zaletą – oznacza mniej pracy syndyka, a także szybsze zakończenie całej sprawy.

2

Mam majątek i długi. Nie chcę ogłaszać upadłości, bo wszystko stracę.

Wśród dłużników bardzo często widzimy ogromne przywiązanie do dobytku, który był gromadzony przez całe ich życie. Tym dobytkiem może być mieszkanie, czy auto. Nic więc dziwnego, że na słowa o spieniężeniu ich przez syndyka dostają gęsiej skórki.

Prawdą jest jednak to, że jeśli dłużnik nie zdecyduje się na ogłoszenie upadłości osoby fizycznej, to prędzej czy później (raczej prędzej) cały ich majątek również zostanie spieniężony, lecz nie przez syndyka, tylko przez komornika.

Powstaje zatem pytanie: co jest lepsze – postępowanie egzekucyjne, czy postępowanie upadłościowe?

Odpowiedzi na powyższe można udzielić posługując się przykładem:

Dłużnik posiada mieszkanie warte 200 tys. zł, a jego zobowiązania wynoszą 400 tys. zł.

Wariant pierwszy. Mieszkanie zostaje zlicytowane przez komornika za 150 tys. zł, więc 250 tys. zł wciąż pozostaje do spłaty. Kwota ta będzie nadal egzekwowana (np. z wynagrodzenia za pracę dłużnika). Warto też dodać, że wciąż są naliczane odsetki, czy koszty egzekucji, więc zobowiązanie może wzrastać.

Wariant drugi. Mieszkanie zostaje sprzedane przez syndyka za 150 tys. zł. Co się dzieje z pozostałą kwotą 250 tys. zł? Sąd może ustanowić tzw. plan spłaty wierzycieli (pod warunkiem, że upadły ma szanse się z niego wywiązać), w ramach którego wierzyciele odzyskają niewielką (znikomą) część. Kwota niezaspokojona na skutek spieniężenia majątku i wykonania planu spłaty wierzycieli podlega umorzeniu. Co więcej, jeśli upadły zamieszkiwał w tymże mieszkaniu, to może mu być wydzielona suma pieniężna na wynajem innego lokalu mieszkalnego przez okres od roku do dwóch lat. 

3

Syndyk zajmuje wszystko i nic nie zostawia

Skutkiem ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest powstanie tzw. masy upadłościowej, która służy zaspokojeniu wierzycieli. Do masy tej wchodzi majątek upadłego. Obowiązujące przepisy stosują również pewne wyjątki i występują określone składniki majątku, które są wyłączone z mocy prawa lub mogą zostać wyłączone przez sędziego komisarza z postępowania upadłościowego. Przykładem może być wynagrodzenie za pracę niepodlegające zajęciu. Innym przykładem “dobrodziejstwa upadłości” może być sytuacja związana z utratą nieruchomości, która została opisana przy okazji mitu nr 2.

Należy pamiętać, że upadłość osoby fizycznej spełnia dwie zasadnicze funkcje – windykacyjną, ale i oddłużeniową. Dlatego też postępowanie winno być tak prowadzone, aby upadły mógł uzyskać oddłużenie.

4

Przygotowanie wniosku, to pryszcz. Zrobię to samodzielnie!

Prawdą jest, że składa się go na formularzu i można go wypełnić samemu, ale… Wbrew pozorom przygotowanie dobrego wniosku o upadłość nie jest rzeczą prostą. Jednym z “punktów zapalnych” formularza jest spis wierzycieli, czy uzasadnienie.

W spisie wierzycieli należy podać nazwę wierzyciela, jego adres, wysokość zobowiązania i termin zapłaty. Proste, ale co zrobić w sytuacji, gdy zobowiązania mają już po kilka lat, doszło do kilku cesji i toczone były postępowania sądowego i egzekucyjne, które generują dodatkowe koszty? Problematyczne może być już wskazanie obecnego wierzyciela i obowiązujących kwot, a tym bardziej poprawnych terminów zapłaty.

Z kolei uzasadnienie wniosku służy temu, aby wykazać, że nie zachodzą przesłanki negatywne bezwzględne, ani względne, które są podstawą oddalenia. Uzasadnienie winno być zbudowane w oparciu o obowiązujące przepisy i ewentualne “niedociągnięcia” ze strony upadłego, np. brak wniosku o upadłość przedsiębiorcy, odpowiednio uzasadnione tzw. klauzulami rozsądku.

Czy dłużnikom udaje się przekonać sąd do upadłości bez pomocy prawnika? Oczywiście, że tak! Biorąc jednak pod uwagę ilość oddalanych wniosków o upadłość konsumencką przez sądy i skuteczność naszej kancelarii (lub innych, z którymi mamy okazję dzielić się doświadczeniami), dochodzimy do konkluzji, że ogromna część spraw oddalanych była inicjowana przez samych dłużników.

5

Ogłoszenie upadłości = natychmiastowe umorzenie zobowiązań.

Upadłość konsumencka to w zasadzie dwa postępowania sądowe. Pierwsze, dotyczy tego czy dana osoba spełnia warunki ogłoszenia upadłości. Jeśli zachodzą przesłanki do wszczęcia drugiego postanowienia, to sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Wtedy też zostaje wszczęte drugie postępowanie, w ramach którego zostaje powołany syndyk. Drugie postępowanie może finalnie skutkować oddłużeniem.

6

Rok oczekiwania po zamknięciu działalności gospodarczej.

I like Evernote because I can put all my files, notes and receipts in one place via a cloud-storage format. It just makes it easy when I'm on the go and can save and upload from anywhere. - John Rampton, Due

7

Jestem przedsiębiorcą bez majątku, więc składanie wniosku o upadłość przedsiębiorcy nie ma sensu.

...

8

Plan spłaty wierzycieli oznacza spłatę całego zadłużenia.

...

9

Po złożeniu wniosku o upadłość konsumencką wstrzymane są postępowania windykacyjne i egzekucyjne.

Postępowania windykacyjne, sądowe o zapłatę, czy egzekucyjne ulegają zawieszeniu po ogłoszeniu upadłości, a umorzeniu po uprawomocnieniu się postanowienia.

Samo złożenie wniosku nie oznacza, że dłużnik uwolni się od natarczywych telefonów lub pism. Nastąpi to po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku.

10

Nie mam żadnych dochodów, więc nie mam szans na upadłość konsumencką.

Dochód z wynagrodzenia za pracę wchodzi do masy upadłościowej, a jak pisaliśmy wyżej – ubóstwo masy upadłościowej konsumenta nie blokuje możliwości ogłoszenia upadłości.