Upadłość konsumencka członka zarządu spółki

Pan Zygmunt pełnił funkcję członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zajmującą się transportem międzynarodowym. Z uwagi na podeszły wiek i poważne problemy zdrowotne, zdecydował się przekazać „swoje stery” synowi, który miał kontynuować prowadzenie rodzinnej firmy wraz z innymi osobami (pozostałymi członkami zarządu byli młodsi bracia pana Zygmunta), jednocześnie nie rezygnując z funkcji w zarządzie. Przed „urlopem zdrowotnym”, pan Zygmunt udzielił kilku poręczeń kredytów firmowych. Zanim poddał się leczeniu, spółka nie miała większych trudności z płynnością finansową, a zdecydowana większość zobowiązań była regulowana w terminie lub z niewielkim opóźnieniem. Bliscy w obawie o jego kondycję nie informowali go o problemach, które napotkały do niedawna jeszcze dobrze prosperującą firmę. Do czasu aż nie odezwały się banki, które chciały wyegzekwować zobowiązania od niego i jego braci.

Długi spółki a upadłość konsumencka członka zarządu

Z uwagi na charakter odpowiedzialności za zobowiązania w spółce z o.o., osobami, które takową mogą ponosić są członkowie zarządu. Zgodnie z art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych, jeżeli egzekucja przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Tym samym, organem uprawnionym do prowadzenia spraw spółki i dbania o jej interesy jest zarząd, a więc to na jej członkach spoczywa obowiązek złożenia wniosku o upadłość spółki w terminie 30 dni od momentu powstania niewypłacalności.

Obecnie można wyróżnić trzy rodzaje zobowiązań, które członek zarządu powinien ujawnić we wniosku o upadłość konsumencką:

  1. poręczenie kredytów spółki własnym majątkiem;
  2. odpowiedzialność za długi spółki z art. 299 KSH – brak wniosku o upadłość spółki w terminie i odpowiedzialność członków zarządu;
  3. wystąpienie długów prywatnych niezwiązanych z działalnością spółki, lecz z uwagi na jej problemy z niewypłacalnością i oraz to, że jest ona jedynym źródłem dochodów członka zarządu, który prowadził własną działalność gospodarczą, to konieczne jest przygotowanie dwóch wniosków w terminie 30 dni – spółki i jednoosobowej działalności gospodarczej. Jeżeli oba warunki zostaną spełnione, to wtedy należy aplikować o upadłość konsumencką.

Niewypłacalność spółki oraz niewypłacalność członka zarządu są spowodowane różnymi przyczynami, mimo tego, że są mocno ze sobą skorelowane. Długi firmowe powstają na skutek np. nieterminowego regulowania wpłat ze strony kontrahentów, natomiast członków zarządu z uwagi na przeniesienie odpowiedzialności ze spółki na zarząd (art. 299 KSH), poręczenie lub utratę dochodów. W przypadku upadłości konsumenckiej sąd będzie weryfikował rzetelność w prowadzeniu spraw spółki oraz osobiste powody niewypłacalności członka zarządu.

Bardzo częstą regułą w przypadku upadłych członków zarządu jest powołanie się na tzw. klauzule rozsądku. W przypadku Pana Zygmunta konieczne było zastosowanie tzw. względów humanitarnych – poważne problemy zdrowotne, brak możliwości podjęcia pracy, majątek osobisty był znacznie niższy niż wysokość poręczonych zobowiązań, a emerytura po zajęciu komorniczym nie wystarczyłaby na podstawowe koszty leczenia, oraz względy słuszności – pobyt w szpitalu w momencie powstania niewypłacalności spółki i brak możliwości złożenia wniosku.